შამანი — ვინ არის ის?

კითხვაზე — „ვინ არის შამანი?“ — ბევრი ასე უპასუხებს: „ეს არის ადამიანი, რომელიც დაირას (შამანურ ბუბენს) უკრავს, დარბის და რაღაცებს ბუტბუტებს.“ თუმცა ასეთი წარმოდგენა სრულად სწორი არ არის, რადგან ის შამანის ნამდვილ არსსა და მნიშვნელობას ვერ ასახავს.

შამანიზმი, როგორც ერთ-ერთი უძველესი სულიერი ტრადიცია, ჯერ კიდევ პალეოლითის ეპოქაში ჩამოყალიბდა და მსოფლიოს მრავალ კუთხეში იყო გავრცელებული. ადამიანები ურთიერთობდნენ სულებთან და შეიმეცნებდნენ ადამიანის, ბუნებისა და სამყაროს ურთიერთკავშირს. განსაკუთრებით საინტერესოა ის ფაქტი, რომ სხვადასხვა ხალხის შამანებმა, ერთმანეთთან უშუალო კონტაქტის გარეშე, სამყაროს შესახებ მრავალი მსგავსი წარმოდგენა ჩამოაყალიბეს.

თანამედროვე ადამიანს შეუძლია ამ უძველესი ცოდნის ფარდის მიღმა შეიხედოს, გაეცნოს შამანურ ტრადიციებსა და პრაქტიკებს, თუ მზად არის საკუთარი ფესვებისა და არსებობის სულიერი განზომილების წინაშე აღმოჩნდეს. ამიტომ ვცადოთ გავარკვიოთ, სინამდვილეში ვინ არის შამანი და რა არის მისი საქმიანობა.

ვინ არიან შამანები?

უპირველეს ყოვლისა, შამანები არიან ადამიანები, რომლებიც განსაკუთრებულ ცოდნას ფლობენ. ტრანსის მდგომარეობაში შესვლისას შამანი, ტრადიციული წარმოდგენით, გადადის სხვა, უხილავ სამყაროში. სწორედ იქიდან იღებს იგი ცოდნას, გამოცდილებასა და ცნობებს, რომლებსაც შემდგომ ადამიანების საკეთილდღეოდ იყენებს. ამ თვალსაზრისით, შამანს ხშირად მოიხსენიებენ როგორც შუამავალს სხვადასხვა სამყაროს შორის ან როგორც მეგზურს სულიერ სამყაროში.

ადამიანებს, რომლებიც ფარულ ცოდნას ფლობენ, სხვადასხვა სახელითაც მოიხსენიებენ: სახალხო მკურნალი, ბრძენი, ქურუმი, უძველესი ცოდნის მცველი, ჯადოქარი, მაგი, მისტიკოსი. მიუხედავად განსხვავებული სახელწოდებებისა, ყველა მათგანი მიუთითებს იმაზე, რომ შამანი არის ადამიანი, რომელიც ბუნებრივ და ტრადიციულ მეთოდებს იყენებს საკუთარი და სხვების კეთილდღეობის, ჯანმრთელობისა და სულიერი წონასწორობის შესანარჩუნებლად.

შამანური ტრადიციის თანახმად, ამ ცოდნას უძველესი ცოდნის მცველი იღებს დამხმარე სულებისაგან, რომლებიც ხშირად მისტიკური (ტოტემური) ცხოველების სახით ევლინებიან. შამანი მათ ე.წ. ქვედა სამყაროში ხვდება. შუა სამყარო ცოცხალი ადამიანების საცხოვრებლად მიიჩნევა, ხოლო ზემო სამყაროში ღვთაებრივი არსებები ბინადრობენ, რომლებიც უმაღლეს ცნობიერებას ფლობენ.

შამანური მსოფლმხედველობის მიხედვით, ეს სამი სამყარო ერთმანეთთან „სამყაროს ხით“ არის დაკავშირებული: მისი ფესვები ქვედა სამყაროში ჩადის, ღერო შუა სამყაროს განასახიერებს, ხოლო ტოტები ზემო სამყაროს სწვდება. სწორედ ასე ესმით შამანურ ტრადიციაში სამყაროს მოწყობა.

განმარტებით ლექსიკონებში სიტყვა „შამანს“ რამდენიმე მნიშვნელობა აქვს.

ერთ ერთი განმარტების მიხედვით, შამანი არის ადამიანი, რომელსაც გარშემომყოფები განსაკუთრებული მაგიური ძალის მატარებლად მიიჩნევენ. ამ გაგებით, იგი ჯადოქარი ან მაგიური ძალების მქონე პირია.

სხვა განმარტების თანახმად, შამანი არის ადამიანი, რომელიც ზებუნებრივ ძალებთან კონტაქტს ამყარებს სპეციალური რიტუალის — კამლანიის — მეშვეობით. კამლანია განსაკუთრებული რიტუალური ექსტაზის მდგომარეობაა, რომელსაც სხვადასხვა რიტუალური ტექნიკის გამოყენებით აღწევენ. ამ პრაქტიკას მოგვიანებით უფრო დაწვრილებით განვიხილავთ.

არსებობს კიდევ ერთი განმარტებაც, რომლის მიხედვითაც შამანი ასრულებს რელიგიურ, ეთნიკურ და სამკურნალო ფუნქციებს. ამ საქმიანობას იგი ცნობიერების განსაკუთრებულ, ექსტაზთან მიახლოებულ მდგომარეობაში ახორციელებს. ტრადიციული რწმენის თანახმად, ამ დროს მკურნალობის პროცესში ზებუნებრივი ძალებიც მონაწილეობენ.

ტერმინი „შამანი“ მსოფლიოს მრავალ ქვეყანაშია გავრცელებული. მიუხედავად იმისა, რომ სხვადასხვა ხალხის ენები ერთმანეთისგან მნიშვნელოვნად განსხვავდება, ამ სიტყვის ჟღერადობა უმეტეს შემთხვევაში მსგავსია. იმის გასაგებად, თუ რას ნიშნავს სიტყვა „შამანი“, საჭიროა მისი ეტიმოლოგიის განხილვა.

ერთ-ერთი ვერსიის მიხედვით, ეს სიტყვა ტუნგუსკურ-მანჯურიული ენებიდან მომდინარეობს. მისი ძირი „სა“ ნიშნავს „ცოდნას“ ან „ცოდნას ფლობას“, ხოლო სუფიქსი „-მან“ აღნიშნავს ადამიანს, რომელსაც რაიმესადმი განსაკუთრებული მიდრეკილება ან სიყვარული აქვს. ამ განმარტების თანახმად, შამანი (სამანი) არის ადამიანი, რომელსაც ცოდნა უყვარს და მის დაუფლებას ესწრაფვის.

შედარებისთვის მოჰყავთ სხვა მაგალითიც, რომელიც მკურნალობას არ უკავშირდება: სიტყვა „ასიმან“ ნიშნავს „ქალების მოყვარულ ადამიანს“. ამავე ძირიდან წარმოქმნილია სხვა სიტყვებიც: „სავუნ“ — „ცოდნა“, ხოლო „სადემი“ — „ცოდნა“ ან „ცოდნა ფლობა“.

თითოეულ ხალხს შამანის საკუთარი სახელწოდება აქვს. ერთი და იმავე რეგიონშიც კი შეიძლება სხვადასხვა დასახელება გვხვდებოდეს. გარდა ამისა, მრავალ ტრადიციაში არსებობს შამანთა კლასიფიკაცია, რომლის მიხედვითაც ისინი სხვადასხვა კატეგორიად იყოფიან და განსხვავებულ ფუნქციებს ასრულებენ.

რა მოვალეობები აკისრია შამანს?

სინამდვილეში, როგორც ბევრი ფიქრობს, შამანის საქმიანობა მხოლოდ დაირაზე დაკვრასა და რიტუალურ ცეკვებს არ გულისხმობს. ტრადიციული წარმოდგენით, ტრანსის მდგომარეობაში შესვლის შემდეგ შამანი ადგენს დაავადების მიზეზს, ცდილობს მის განკურნებას, იცავს საკუთარ თემს უბედურებისა და განსაცდელისგან, ეძებს დაკარგულ ნივთებს და, ზოგიერთ ტრადიციაში, დაკარგულ ადამიანებსაც კი.

ასტრალური მოგზაურობის დროს უძველესი ცოდნის მცველები, შამანური რწმენის თანახმად, სხვა რეალობებთან ამყარებენ კავშირს. ამიტომ მიიჩნევა, რომ მათ შეუძლიათ გარდაცვლილთა სულებთან ურთიერთობა, მათი წინაპართა სამყაროში გაცილება, დამცავი რიტუალების ჩატარება და ბოროტი სულებისგან ადამიანების დაცვა. შამანურ ტრადიციებში ასევე გვხვდება რწმენა, რომ შამანს შეუძლია არა მხოლოდ სხვადასხვა სულიერ არსებასთან ურთიერთობა, არამედ გარკვეულწილად მათი მართვაც.

შამანური წარმოდგენების მიხედვით, ასტრალური მოგზაურობა და ზეციურ თუ ქვესკნელის სამყაროებში გადასვლა ადამიანს მომავლის წინასწარმეტყველების შესაძლებლობას აძლევს. სწორედ ამიტომ ადამიანები ხშირად მიმართავდნენ შამანს სხვადასხვა მოვლენის პროგნოზირების მიზნით. სიზმრების განმარტებაც შამანებისა და ხალხური მკურნალების ერთ-ერთ მნიშვნელოვან უნარად ითვლებოდა.

შამანები ბუნებასთან განუყოფელ კავშირში მყოფ ადამიანებად მიიჩნეოდნენ. ტრადიციული რწმენის მიხედვით, მათ შეეძლოთ ამინდისა და სტიქიური მოვლენების ზემოქმედება. ამ უნარს, გადმოცემის თანახმად, იყენებდნენ უხვი მოსავლის მისაღებად ან წარმატებული ნადირობის უზრუნველსაყოფად.

შამანურ ტრადიციებში მიიჩნევა, რომ ჭეშმარიტი შამანის საქმიანობა საზოგადოების კეთილდღეობას ემსახურება. ამავე დროს, ზოგიერთი ხალხური რწმენის მიხედვით, არსებობენ ისეთი ჯადოქრებიც, რომლებიც სხვა სამყაროსთან კავშირს პირადი სარგებლის მისაღებად ან სხვებისთვის ზიანის მისაყენებლად იყენებენ.

შამანურ ტრადიციებში შამანს, როგორც წესი, შემდეგი თვისებები მიეწერება:

• ფლობს განსაკუთრებულ ცოდნასა და მაგიურ უნარებს;

• არის სულიერი მოძღვარი და მასწავლებელი;

• შეუძლია ტრანსის მდგომარეობაში შესვლა სპეციალური ცეკვების, მედიტაციისა და რიტუალების საშუალებით;

• ტრადიციული წარმოდგენით, შეუძლია სხეულისგან სულის განცალკევება, ასტრალური მოგზაურობა და სხვა სამყაროთა მონახულება;

• განასხვავებს კეთილ და ბოროტ სულებს და, რწმენის თანახმად, შეუძლია მათთან ურთიერთობა და მათი კონტროლი; საჭიროების შემთხვევაში თანამშრომლობს სულიერ არსებებთან საზოგადოების საკეთილდღეოდ;

• ფლობს მკურნალობის უნარს;

• დახმარებისთვის მიმართავს სულიერ დამხმარეებს, რომლებიც ხშირად ცხოველთა სულების სახით არიან წარმოდგენილნი;

• რიტუალების შესრულებისას იყენებს უმნიშვნელოვანეს შამანურ ატრიბუტს — შამანურ ბარაბანს (დაირას, ბუბენს).

შამანი არის ადამიანი, რომელიც, შამანური ტრადიციის თანახმად, განსაკუთრებული ნიჭით არის დაჯილდოებული. მნიშვნელობა არ ჰქონდა, თავად სურდა თუ არა ამ ნიჭის მიღება. ძველ საზოგადოებაში მიაჩნდათ, რომ ხალხურ მკურნალსა და შამანს მხოლოდ ღმერთები და სულები ირჩევდნენ და მას განსაკუთრებული, ზებუნებრივი ნიშნით ბეჭდაავდნენ. უმეტეს შემთხვევაში ეს ნიშანი სხეულზე არსებული გამორჩეული ნიშანი ან თავისებურება იყო. ეს წესი იმ ადამიანებზეც ვრცელდებოდა, რომელთაც შამანური უნარები მემკვიდრეობით გადაეცემოდათ.

შამანად კურთხევის (ინიციაციის) რიტუალს გამოცდილი შამანი — უძველესი ცოდნის მცველი — ატარებდა. გადმოცემის თანახმად, ამ პერიოდში რჩეულს ხშირად მძიმე ფიზიკური და ფსიქიკური მდგომარეობა ეუფლებოდა: ძლიერი თავის ტკივილი, ღებინება, ჰალუცინაციები და სხვა უჩვეულო განცდები. ამ მოვლენას შამანურ ტრადიციაში „შამანურ ავადმყოფობას“ უწოდებენ. მიაჩნდათ, რომ ეს მდგომარეობა მხოლოდ მაშინ სრულდებოდა, როდესაც ადამიანი საკუთარ გზას მიიღებდა და თავს სულების მსახურებას მიუძღვნიდა.

მომავალი შამანი, როგორც წესი, პატარა ბიჭი იყო. როგორც კი საზოგადოება მასში განსაკუთრებულ ნიშნებს ამოიცნობდა, იწყებოდა მისი განსაკუთრებული აღზრდა. მას ჩვეულებრივი ბავშვებისგან განსხვავებულად ზრდიდნენ. ადრეული ასაკიდანვე აჩვევდნენ ბუნებასთან და ცხოველებთან მუდმივ ურთიერთობას, სამკურნალო მცენარეების გამოყენებას, შამანური რიტუალური ნივთების დამზადებასა და, ტრადიციული რწმენის თანახმად, სულებთან ურთიერთობას.

ძველი ხალხური წარმოდგენების მიხედვით, არსებობდა რამდენიმე ნიშანი, რომლის საფუძველზეც მიიჩნეოდა, რომ ადამიანი შამანური მისიისთვის იყო არჩეული.

• ბავშვზე ამბობდნენ, რომ იგი „იღბლიან ვარსკვლავზე დაიბადა“ ანუ დაბადებიდან განსაკუთრებული მფარველობის ქვეშ იმყოფებოდა);

• გამოირჩეოდა მდიდარი წარმოსახვის უნარით;

• განსაკუთრებული სიყვარული ჰქონდა ბუნებისა და ცხოველების მიმართ;

• იყო მშვიდი, ჩუმი, დაფიქრებული და განმარტოებისკენ მიდრეკილი;

• ხედავდა უჩვეულო სიზმრებს, რომლებშიც სხვა სამყაროები, წმინდა ფრინველები ან ცხოველები ეცხადებოდნენ;

• მის ცხოვრებაში მომხდარი იყო რაიმე უჩვეულო ან იდუმალი მოვლენა, მაგალითად, უცნობი ფრინველის ფრთასთან შეხება, მეხის დარტყმის შედეგად გადარჩენა, ციდან ჩამოვარდნილი ქვით დაზიანება ან მსგავსი შემთხვევა.

ძველ დროში ბუნებასა და ცხოველებთან მჭიდრო კავშირი ადამიანის ყოველდღიური ცხოვრების ბუნებრივი ნაწილი იყო. თუმცა თანამედროვე საზოგადოებაში ეს უნარი თანდათან დაიკარგა და დავიწყებას მიეცა. ადამიანებმა ვეღარ დაინახეს მისი აუცილებლობა.

ბოლო წლებში კი სულ უფრო იზრდება ინტერესი ცხოვრების სულიერი საფუძვლების მიმართ. ბევრი ადამიანი ფიქრობს, რომ აუცილებელია საკუთარი სულიერი ფესვების ხელახლა გააზრება. ამავე დროს, მეცნიერებშიც გაჩნდა ცნობიერების, სულიერი გამოცდილებისა და ადამიანის ფსიქიკის უჩვეულო მდგომარეობების მიმართ გაზრდილი ინტერესი.

შამანური ტრადიციების მიხედვით, ჩვენი წინაპრები ფლობდნენ ცოდნას ამ საკითხების შესახებ და, გადმოცემის თანახმად, სხვა რეალობებთანაც ამყარებდნენ კავშირს. თანამედროვე შამანის დანიშნულებად მიიჩნევა უძველესი რიტუალების, პრაქტიკებისა და ტრადიციების შენარჩუნება და გადაცემა, მათ შორის იმ წეს-ჩვეულებებისაც, რომლებიც წინაპართა სულების პატივისცემასა და მოხმობას უკავშირდება.

ძველად მიაჩნდათ, რომ მხოლოდ ზებუნებრივი ნიშანი ადასტურებდა, იყო თუ არა ადამიანი შამანი. თუმცა თანამედროვე შამანური სკოლებისა და პრაქტიკოსების ნაწილი მიიჩნევს, რომ ამ გზის შესწავლა თითქმის ყველას შეუძლია.

ამ მოსაზრების თანახმად, შამანური პრაქტიკის შესასწავლად შეიძლება მნიშვნელობა ჰქონდეს შემდეგ გარემოებებს:

• ოჯახურ ან საგვარეულო ხაზში შამანების, მკურნალების ან ხალხური მცოდნეების არსებობას;

• მძიმე დაავადების გადატანას, რომელმაც შესაძლოა ადამიანის მსოფლმხედველობა ძირეულად შეცვალოს;

• ბავშვის განსაკუთრებულ ინტუიციას ან მომავალი მოვლენების წინასწარ შეგრძნების უნარს;

• გამოცდილი შამანის ხელმძღვანელობით სწავლასა და პრაქტიკას;

• ბუნებასთან ღრმა სულიერი კავშირის ჩამოყალიბებას.

შამანური ტრადიციების მიხედვით, ფარული ცოდნის დასაუფლებლად ადამიანები ხშირად დროებით ტოვებდნენ საზოგადოებას და განდეგილებად ცხოვრობდნენ. ისინი კვირებით, თვეებით, ზოგჯერ კი წლებიც კი ატარებდნენ ტყეში ან მთებში, რათა მარტო დარჩენილიყვნენ საკუთარ თავთან და შინაგან სამყაროსთან. მიაჩნდათ, რომ ასეთი განმარტოება ადამიანს ეხმარებოდა გაერკვია, ნამდვილად ჰქონდა თუ არა შამანური გზისათვის აუცილებელი წინაპირობები.

ლეგენდების თანახმად, მხოლოდ სურვილი არ არის საკმარისი იმისათვის, რომ ადამიანი სამყაროთა შორის შუამავალი გახდეს. ითვლებოდა, რომ ეს გზა ძალიან რთული და სახიფათოა, რადგან გამოუცდელი ადამიანის ცნობიერება, შამანური რწმენის მიხედვით, შეიძლება ბოროტმა სულებმა მოატყუონ და მოკავშირეების სახით წარუდგნენ.

შამანურ ტრადიციაში ყველა რიტუალი და წეს-ჩვეულება ტრანსის მდგომარეობაში სრულდება. ამ მდგომარეობაში გადასასვლელად გამოიყენება შელოცვები, განსაკუთრებული რიტუალური ცეკვები, საგალობლები, ამულეტები და ზოგიერთ ტრადიციაში — ცნობიერებაზე მოქმედი (ჰალუცინოგენური) მცენარეებიც.

შამანური პრაქტიკის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ატრიბუტია შამანური ბარაბანი (ბუბენი), რომელიც ხშირად ცხოველთა ძვლებით, ტყავით, ლითონის საკიდებითა და პატარა ზარებით არის მორთული. შამანური რწმენის მიხედვით, ბარაბნის რიტმული ხმა ტრანსში შესვლასა და სულიერ სამყაროსთან კავშირის დამყარებას უწყობს ხელს.

სხვადასხვა რიტუალისთვის განსხვავებული ინსტრუმენტები გამოიყენება. მაგალითად, ზოგიერთი ტრადიციის მიხედვით, სულებთან ან სულიერ არსებებთან დაკავშირებული რიტუალების დროს გამოიყენება ჟღარუნები, ძვლები, დიდჯერიდუ (ავსტრალიელი აბორიგენების სასულე ინსტრუმენტი) და ვარგანი (პირის არფა). ხოლო გვარის მფარველი ტოტემური ცხოველის გამოსავლენად სპეციალური ინსტრუმენტებით განსაკუთრებული რიტუალური მუსიკა სრულდება.

შამანი — როგორც უძველესი ცოდნის მცველი — შამანური მსოფლმხედველობის თანახმად, ბუნებასთან და გარემომცველ სამყაროსთან სრულ ჰარმონიაში ცხოვრობს და ძალას ბუნებრივი ენერგიებიდან იღებს.

ზოგიერთ ტრადიციაში მოიხსენიება შამანის კიდევ ერთი სახე — შამანი-მაგი. მიიჩნევა, რომ იგი, ჩვეულებრივი შამანისგან განსხვავებით, საკუთარ ცოდნასა და მაგიურ პრაქტიკებს არა მხოლოდ ბუნებასთან ჰარმონიისთვის, არამედ რეალობაზე ზემოქმედებისა და მისი შეცვლის მიზნითაც იყენებს.

კამლანია არის შამანური რიტუალების საერთო სახელწოდება, რომლებიც სულებთან კონტაქტის დასამყარებლად სრულდება.

შამანური რწმენის მიხედვით, ზოგჯერ სული თავად შედის შამანში, რათა მისი მეშვეობით ადამიანებს გარკვეული ინფორმაცია ან გზავნილი გადასცეს. ასეთი რიტუალი შეიძლება რამდენიმე საათს გაგრძელდეს, ზოგჯერ კი რამდენიმე დღეც კი გასტანოს.

ჩვეულებრივი ადამიანისთვის ეს რიტუალი შესაძლოა შემაშფოთებელი აღმოჩნდეს, რადგან მას ხშირად ახლავს ცნობიერების შეცვლილი მდგომარეობა, სხეულის უნებლიე მოძრაობები, კანკალი ან კრუნჩხვები. შამანური წარმოდგენით, როდესაც რიტუალის მიზანი მიიღწევა, შამანის სული კვლავ სხეულს უბრუნდება, იგი თვალებს ახელს და ჩვეულებრივ მდგომარეობას უბრუნდება.

კამლანიის დაწყებამდე შამანი სპეციალურ რიტუალურ სამოსს იცვამს, სახეზე რიტუალურ მოხატულობას იკეთებს და საჭირო ნივთებს ამზადებს. ხშირად იკრიბება მთელი თემი, ინთება კოცონი, რომლის გარშემოც მონაწილეები სხდებიან.

რიტუალის დაწყების წინ შამანი წარმოთქვამს მიმართვას, ზოგიერთ ტრადიციაში კი სრულდება შესაწირავის შეწირვაც. ამის შემდეგ იწყება კამლანია — ტრანსში შესვლა, ბარაბნის რიტმული ცემა, რიტუალური ცეკვა და გალობა.

ცეკვის რიტმს შამანის სამოსზე დამაგრებული სხვადასხვა მეტალისა და ძვლის ნივთები აძლევს. თანდათან ძლიერდება ხმაური, ბარაბნის ხმა და სიმღერა.

ზოგიერთი ეთნოგრაფიული წყაროს მიხედვით, გარკვეულ შამანურ ტრადიციებში შამანი მონაწილეებს სოკოებისა და სამკურნალო მცენარეების ნარევის კვამლით აკმევდა. მიიჩნეოდა, რომ ეს ხელს უწყობდა რიტუალში მონაწილეთა ცნობიერების შეცვლილ მდგომარეობაში გადასვლას.

ამის შემდეგ ტარდებოდა კონკრეტული მიზნისთვის განკუთვნილი რიტუალი — სამკურნალო, სანადირო, რელიგიური ან სხვა. კამლანიის დასრულებისას შამანი აუცილებლად მადლობას უხდიდა სულებს მათი დახმარებისთვის.

ლეგენდების მიხედვით, ცნობილი შამანი სატ სოიზული (Sat Soyzul) რიტუალის დროს საკუთარ მკერდში ხანჯალს ირტყამდა და უძრავად იყინებოდა. დამსწრეებს შეიძლებოდა ეფიქრათ, რომ იგი გარდაიცვალა, თუმცა კამლანიის დასრულების შემდეგ შამანი თვალებს ახელდა და ხანჯალს მშვიდად იღებდა სხეულიდან.

კიდევ ერთი ცნობილი შამანი — დაიგაკ კაიგალი (Daigak Kaigal) — საკუთარი ძალების დასამტკიცებლად კამლანიის დროს დამსწრეებს სთხოვდა, მისთვის გულში ესროლათ. მიუხედავად იმისა, რომ სისხლი ჩანდა, გადმოცემის მიხედვით, არც ტყვია და არც სხვა იარაღი მას რეალურ დაზიანებას არ აყენებდა.

შამანური ტრადიციების მიხედვით, შამანი მუდმივ კავშირშია ბუნებასთან, წინაპართა სულებთან და უხილავ სამყაროსთან. დღესაც მრავალი ადამიანი ინტერესდება ამ უძველესი სულიერი მემკვიდრეობით და ცდილობს გაეცნოს შამანურ სწავლებებს, რიტუალებსა და კულტურულ ტრადიციებს.

ამასთან, მნიშვნელოვანია აღინიშნოს, რომ ზემოთ აღწერილი წარმოდგენები ასახავს სხვადასხვა ხალხის ტრადიციულ შამანურ რწმენებსა და ეთნოგრაფიულ გადმოცემებს და არა მეცნიერულად დადასტურებულ ფაქტებს.

MAGAMON DAGON

მეგობრებო თამამად დააკომენტარეთ და სხვებსაც გადაუზიარეთ

#მაგია #შავიმაგია #თეთრიმაგია #რიტუალები #მკითხაობა #სპირიტიზმი #თილისმები #დამცავირიტუალები #ამულეტები #დემონები #ანგელოზები #სულები #არხონტები #კაბალა #შამანიზმი #ვუდუ #ჯადოები #წყევლა #ავითვალი #მთვარისდღეები #მთვარისკალენდრი #ლოცვები #ჯადოსმოხსნა #წყევლისმოხსნა #ვიდეოგაკვეთილები #ონლაინრიტუალები #პარანორმალურიმოვლენები #რუნები #დამწერლობები #ყველაფერი #magamon #magamondagon #magamonmassimodagon #all #global #world

@გამომწერები @ყველა @followers